Rany goją się na dwa sposoby:

- poprzez rychłozrost (rany świeże i czyste w tym operacyjne)
- i poprzez ziarninowanie (rany przewlekłe i zakażone).

W obu przypadkach po wygojeniu powstaje blizna. Od jej wielkości, kształtu i wyglądu często zależy jakość życia pacjenta. W USA w specjalnie zaprojektowanym badaniu stwierdzono, że wśród samobójców istotną statystycznie grupę stanowią osoby z bliznami.

Blizny mogą być niewidoczne lub okazałe (duże, przerośnięte i różniące się kolorem od otaczającej skóry). Jakość powstającej blizny zależy od wielu czynników:

1. rodzaju rany,
2. stopnia zanieczyszczenia i zakażenia rany,
3. zaopatrzenia medycznego podczas pierwszej pomocy,
4. oddziaływania środowiska zewnętrznego na gojącą się ranę ( temperatura, promieniowanie UV, podrażnienia),
5. predyspozycji organizmu pacjenta do gojenia ran.

Tworzące się w procesie gojenia się blizny mogą być prawidłowe, przerostowe lub zanikowe. Do blizn przerostowych dochodzi na skutek zaburzeń gojenia rany na etapie remodelingu spowodowanych nadmiernym pobudzeniem fibroblastów a następnie nadmiernym tworzeniem kolagenu.

Blizny zanikowe i przerostowe przysparzają pacjentom najwięcej problemów i powodują dyskomfort związany z:

- oszpeceniem,
- ograniczeniem ruchomości i funkcji stawów,
- z uporczywym, trudnym do zniesienia świądem,
- ciągnięciem innych tkanek,
- przemianą nowotworową.

Często nie jesteśmy w stanie przewidzieć jak zagoi się rana i dlatego leczenie blizny należy włączyć od początku gojenia, aby zapobiec nieprawidłowościom jej struktury i koloru.

Leczenie przeciw bliznowe polega na:

* stosowaniu preparatów przeciw bliznowych dostępnych w aptece,
* naświetlaniu laserem (światło ciągłe i pulsacyjne),
* masowaniu blizny kilka razy dziennie (min. 3 razy),
* farmakoterapii iniekcyjnej (leki sterydowe i blokery kanału wapniowego),
* złuszczaniu mikrodermabrazją i peelingami.

Blizny świeże prawidłowo prowadzone goją się prawie bez śladu. Gorzej wygląda sprawa blizn starych zaniedbanych (najczęściej pooparzeniowe pamiątki z dzieciństwa, pooperacyjne). Często w przypadku takich blizn nie spowodujmy powrotu do stanu sprzed wypadku, ale jesteśmy w stanie poprawić jej wygląd i strukturę (przebudować) oraz zlikwidować przykurcze, ciągnięcie innych tkanek, a w wybranych przypadkach zoperować, aby dostosować oś nowej blizny do kierunków napięć skóry.

Zachęcam do korzystania z gabinetów specjalizujących się w leczeniu blizn – mają doświadczenie i swoje sprawdzone metody. Ponieważ są to usługi i zabiegi estetyczne, a więc nie refundowane przez NFZ, świadczone są w prywatnych ośrodkach. Tak jest na całym świecie i Polska nie stanowi tu wyjątku.

lek. med. Urszula Brumer

zdjęcia: http://www.freedigitalphotos.net/