Gdzie wyrzucić przeterminowane kosmetyki? Zasady segregacji

Przeterminowane kosmetyki, które wciąż znajdują się w opakowaniach, należy wrzucać do czarnego pojemnika na odpady zmieszane. Puste i czyste opakowania z plastiku, szkła, papieru lub metalu można posegregować zgodnie z materiałem. Dzięki temu zyskują szansę na ponowne przetworzenie, a instalacje nie są obciążane resztkami chemicznymi. Poniżej wyjaśniamy, jak postępować z konkretnymi produktami i gdzie oddawać aerozole.

Dlaczego termin ważności kosmetyku ma znaczenie?

Przeterminowane produkty do pielęgnacji i makijażu przestają działać tak, jak powinny. Filtry UV nie chronią już skóry przed słońcem, a aktywne składniki tracą stabilność. W preparatach mogą rozwijać się bakterie, pleśnie i grzyby, które negatywnie wpływają na mikrobiom skóry.

Stosowanie takich kosmetyków grozi podrażnieniami, wysypkami, reakcjami alergicznymi, a w przypadku tuszów do rzęs i eyelinerów nawet zapaleniem spojówek. Na opakowaniach warto sprawdzać symbol PAO, czyli otwarty słoiczek z liczbą miesięcy, przez które produkt nadaje się do użytku po otwarciu. Istotna jest także data ważności zapisana jako konkretny dzień, miesiąc i rok.

Z punktu widzenia gospodarki odpadami przeterminowane kosmetyki są kłopotliwe, ponieważ łączą pozostałości substancji chemicznych z różnymi materiałami opakowań. Badanie SW Research na zlecenie Fundacji ProKarton pokazało, że 92 proc. respondentów deklaruje segregację odpadów opakowaniowych, jednak kosmetyki po terminie nadal sprawiają wiele trudności. Właściwe postępowanie z nimi ma znaczenie dla recyklingu i ochrony wód.

Gdzie wyrzucać przeterminowane kosmetyki z zawartością?

Podstawowa zasada w przypadku większości kremów, fluidów, pomadek czy szamponów jest jednoznaczna. Jeśli w opakowaniu zostały jakiekolwiek resztki produktu, nie należy go wrzucać do pojemników na surowce wtórne. Takie kosmetyki tworzą mieszaniny trudne do rozdzielenia w sortowni i uniemożliwiają odzysk surowców.

Podstawowa zasada: opakowanie po kosmetyku nadaje się do recyklingu tylko wtedy, gdy jest całkowicie opróżnione i czyste. Jeśli zawiera resztki, całość trafia do odpadów zmieszanych.

Odpady zmieszane trafiają do instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania albo do spalarni. W instalacjach MBP są sortowane, a część odpadów przeznacza się na paliwa alternatywne RDF wykorzystywane w cementowniach. W spalarniach odpady zamieniają się w energię elektryczną i ciepło, z których korzystają gospodarstwa domowe.

Produkty na bazie kremów i płynów

W przypadku kremów, balsamów, fluidów, podkładów, szamponów, odżywek i tuszy do rzęs z zawartością najlepiej wyrzucić cały produkt razem z opakowaniem do czarnego pojemnika na odpady zmieszane. Dotyczy to również maseczek w płachtach, saszetek po próbkach i lakierów do paznokci z resztkami. Zakłady komunalne przetwarzają różne frakcje, ale do recyklingu kwalifikują się wyłącznie materiały czyste i jednorodne.

Niektóre osoby próbują oddzielać zawartość od opakowania, na przykład wyciskając resztki na ręcznik papierowy. Jeśli produktu jest bardzo mało i opakowanie łatwo się demontuje, taki sposób jest możliwy. Ręcznik z resztkami trafia wtedy do odpadów zmieszanych, a opakowanie segreguje się zgodnie z materiałem.

Aerozole i produkty pod ciśnieniem

Dezodoranty w sprayu, pianki do golenia, lakiery do włosów i inne produkty pod ciśnieniem wymagają szczególnej ostrożności. Pełne lub częściowo pełne aerozole należy oddać do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, czyli PSZOK-u. Wynika to z ryzyka wybuchu podczas zgniatania i transportu odpadów.

Nigdy nie wolno ich przekłuwać, zgniatać ani wrzucać do zwykłego kosza, jeśli w środku znajduje się gaz. Do żółtego pojemnika mogą trafić wyłącznie opakowania całkowicie opróżnione i pozbawione ciśnienia. To jedna z najważniejszych zasad bezpiecznej segregacji kosmetyków.

Jak segregować puste opakowania po kosmetykach?

Opakowania, które są puste, czyste i nie zawierają resztek produktu, można posegregować zgodnie z materiałem. To ważne, ponieważ tylko jednorodne frakcje nadają się do recyklingu. Plastik, metal, szkło i papier należy oddzielić, a dopiero potem wrzucić do właściwego pojemnika.

Opakowania plastikowe i metalowe

Butelki po szamponach, odżywkach, żelach pod prysznic, tubki, zakrętki, metalowe puszki po kremach czy opakowania po pudrach powinny trafić do żółtego pojemnika na tworzywa sztuczne i metale. Warunek jest jeden: muszą być opróżnione i pozbawione resztek. W miarę możliwości warto je przepłukać wodą i zdjąć etykiety. Elementy takie jak pompki czy atomizery, które zawierają metalowe sprężyny, lepiej oddzielić, jeśli da się to zrobić ręcznie.

Opakowania szklane

Szklane słoiczki po kremach, flakony po perfumach, butelki po olejkach oraz szklane opakowania po antyperspirantach roll-on wrzuca się do zielonego pojemnika na szkło. Nakrętki i zakrętki z innych materiałów trzeba odkręcić. Tylko czyste szkło bez pozostałości kosmetyku nadaje się do przetworzenia.

Opakowania papierowe

Kartoniki zewnętrzne, pudełka ochronne, ulotki i tekturowe opakowania zbiorcze trafiają do niebieskiego pojemnika na papier. Powinny być suche i niezatłuszczone. Papier zabrudzony resztkami kosmetyków lepiej wyrzucić do odpadów zmieszanych, aby nie zanieczyścić całej frakcji.

Opakowania wielomateriałowe

Wiele kosmetyków znajduje się w opakowaniach łączących różne materiały, na przykład plastik z metalową pompką lub szkło z plastikową nakrętką. Jeżeli elementów nie da się łatwo rozdzielić, całe opakowanie z resztkami należy traktować jako odpad zmieszany. Część takich odpadów można również oddać do PSZOK-u albo do punktów zbiórek w drogeriach, jeśli takie funkcjonują.

Poniższa tabela zbiera najczęstsze przypadki i ułatwia szybkie podjęcie decyzji podczas segregacji.

Czego nie robić ze starymi kosmetykami?

Przy wyrzucaniu przeterminowanych kosmetyków warto unikać kilku poważnych błędów. Oto najważniejsze zakazy:

• Nie wylewać resztek do toalety ani zlewu – substancje chemiczne i mikroplastik zanieczyszczają wodę i utrudniają pracę oczyszczalni.
• Nie spalać opakowań i zawartości w domowych piecach lub kominkach.
• Nie przekłuwać ani nie zgniatać pełnych aerozoli.
• Nie przekazywać dalej kosmetyków, które zmieniły zapach, kolor lub konsystencję.
• Nie używać przeterminowanych produktów do oczu, twarzy ani skóry z widocznymi zmianami.

Zużyte płatki kosmetyczne, gąbeczki, aplikatory i waciki to typowe odpady zmieszane. Nie nadają się do recyklingu i nie należy ich mylić z papierem ani materiałami higienicznymi. W razie wątpliwości najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje czarny pojemnik.

Pełne aerozole to odpady potencjalnie niebezpieczne i trzeba je oddawać do PSZOK-u, ponieważ podczas zgniatania mogą grozić wybuchem.

Jak postępować z większą ilością kosmetyków?

Podczas gruntownych porządków w łazience często znajdujemy więcej niż kilka przeterminowanych produktów. W takiej sytuacji warto skorzystać z dodatkowych rozwiązań, zamiast wrzucać wszystko do czarnego pojemnika. Odpowiednie przygotowanie odpadów ułatwia ich dalsze zagospodarowanie.

Kosmetyki przeterminowane i z zawartością

Większą ilość kosmetyków po terminie, zwłaszcza tych z pozostałościami substancji chemicznych, można oddać do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. PSZOK przyjmuje takie odpady bezpłatnie, a ich dalsza utylizacja przebiega zgodnie z przepisami. W aptekach nie oddamy kosmetyków, ponieważ placówki te przyjmują wyłącznie przeterminowane leki, a nie dermokosmetyki ani produkty pielęgnacyjne.

Produkty nieotwarte lub wciąż świeże

Nieużywane kosmetyki, które nie są przeterminowane ani zanieczyszczone, można podarować bliskim albo przekazać organizacjom charytatywnym. Warunkiem jest, aby takie produkty były nieotwarte. Wiele miast organizuje także kosmetyczne swapy, czyli lokalne wymiany używanych kosmetyków. Dzięki temu produkt, który komuś nie pasuje, nie marnuje się i nie staje się odpadem.

Niektóre drogerie prowadzą zbiórki opakowań i przeterminowanych kosmetyków, dlatego warto dopytać w najbliższym punkcie. Zasady mogą się różnić w zależności od gminy, dlatego lokalne wytyczne i aplikacje do segregacji bywają pomocne przy podejmowaniu decyzji.